1. Diễn đàn ĐMC xin chào bạn, hãy đóng góp hết mình những gì bạn có, tham gia nhiệt tình các hoạt động diễn đàn, chúc bạn một ngày mới vui vẻ nhé!

  1. thaotunA3

    thaotunA3 Chém Gió Thần

    Bài viết:
    1,942
    Đã được thích:
    112
    Điểm:
    $18,201
    KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM
    TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX

    I- Các thành phần văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX
    => Hai thành phần chủ yếu của văn học trung đại Việt Nam là văn học chữ Hán và văn học chữ Nôm.
    1. Văn học chữ Hán

    - Gồm các sáng tác chữ Hán của người Việt.
    - Xuất hiện rất sớm và tồn tại trong suốt quá trình hình thành phát triển của văn học trung đại (thơ, văn xuôi), ảnh hưởng của văn học Trung Quốc.
    - Thể loại: chiếu, biểu, hịch, cáo, truyện truyền kì, kí sự, tiểu thuyết chương hồi, phú, thơ cổ phong, thơ Đường luật…
    => Có thành tựu nghệ thuật to lớn…
    2. Văn học chữ Nôm

    - Xuất hiện cuối thế kỉ XIII,
    - Tồn tại và phát triển đến hết thời kì văn học trung đại.
    => Chủ yếu là thơ và một số ít tác phẩm văn xuôi.
    - Tiếp thu thể loại văn học Trung Quốc và dân tộc hoá chúng: thơ Nôm Đường luật, Đường luật thất ngôn xen lục ngôn…
    => Hai thành phần văn học trung đại Việt Nam phát triển song song không đối lập mà bổ sung cho nhau.

    II- Các giai đoạn phát triển

    1. Giai đoạn thế kỉ X-XIV:

    a. Hoàn cảnh lịch sử:
    - Đất nước thoát khỏi ách thống trị của phong kiến phương Bắc, xây dựng nền độc lập tự chủ dân tộc và hình thái xã hội phong kiến rõ nét.
    - Quyền lợi của giai cấp thống trị và quyền lợi của dân tộc, quyền lợi của nhân dân thống nhất, thể hiện rõ trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược.
    b.Văn học:
    - Văn học dân gian tiếp tục phát triển, văn học viết chính thức ra đời tạo bước ngoặt phát triển của nền văn học dân tộc.
    - Chữ Hán, Nôm (chủ yếu chữ Hán).
    - Thể loại: văn xuôi (chiếu, biểu, truyện, kí) văn vần (thất ngôn bát cú đường luật, tứ tuyệt)
    - Ảnh hưởng Phật giáo và Nho giáo hay Đạo giáo ở các tầng lớp trên của xã hội.
    - Lực lượng sáng tác: Vua, quan, tăng lữ, nhà nho…
    * Thời Lí:

    + Các tác phẩm tiêu biểu: Thiên đô chiếu, Nam quốc sơn hà, Cáo tật thi chúng…
    + Nội dung phản ánh: Tâm hồn nhà thơ giàu rung cảm với tạo vật, với con người và nhân dân nơi trần thế.
    * Thời Trần, Hồ:

    + Tác phẩm tiêu biểu: Hịch tướng sĩ, Bạch đằng giang phú, Thuật hoài, Việt điện U linh tập....
    + Nội dung phản ánh: hào khí Đông A thể hiện tinh thần yêu nước, mở đầu cho việc ghi thành văn các sáng tác văn học dân gian.
    * Thời Lê sơ:

    + Tác phẩm tiêu biểu: Quốc âm thi tập….
    + Nội dung phản ánh: Nguyễn Trãi là một bước nhảy vọt, bông hoa nghệ thuật đầu mùa rực rỡ của thơ ca viết bằng chữ Nôm. Ông là kết tinh của gần 6 thế kỉ vận động và phát triển của văn học Việt Nam.
    2. Giai đoạn thế kỉ XV đến hết thế kỉ XVII.

    a.Về lịch sử:
    - Đất nước không còn ngoại xâm, nguy cơ xâm lược vẫn còn.
    - Khủng hoảng chính trị xuất hiện, nội bộ phong kiến mâu thuẫn gây chiến tranh phong kiến và chia cắt lãnh thổ.
    => Các cuộc chiến tranh Lê - Mạc, Trịnh-Nguyễn.
    - Mâu thuẫn giữa nông dân và giai cấp thống trị phát sinh rỡ rệt, nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra.
    - Sự du nhập của đạo Thiên chúa, xây dựng được hệ thống chữ quốc ngữ.
    b. Về văn học:
    - Các tác giả tiêu biểu: Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Dữ… những nho sĩ ở ẩn bất mãn hiện tại, hoài niệm quá khứ, thích nhàn tản.
    - Các tác phẩm tiêu biểu: Thiên nam ngữ lục, Truyền kỳ mạn lục,... thấm đượm cảm hứng nhân đạo.
    - Văn học viết bằng chữ Nôm phong phú hơn.
    3. Giai đoạn thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XIX:

    a.Về lịch sử:
    - Chế độ phong kiến rơi vào khủng hoảng trầm trọng và sụp đổ.
    - Phong trào nông dân khởi nghĩa mạnh như vũ bão.
    - Triều đình nhà Nguyễn là thể chế nặng nề, bảo thủ.
    - Hiểm hoạ thực dân xâm lăng.
    b.Về văn học:
    - Các tác giả tiêu biểu: Đặng Trần Côn, Nguyễn Gia Thiều, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Ngô gia văn phái, Bà Huyện Thanh Quan…
    - Các thể loại đều nở rộ và phát triển đến trình độ nhuần nhuyễn, tinh tế, có khả năng diễn đạt sự phong phú trong tâm hồn con người.
    - Nội dung phản ánh: cảm hứng nhân đạo chống phong kiến; số phận con người được đề cao một cách gay gắt; đặc biệt chú ý vào thân phận của người phụ nữ; biểu dương những giá trị nhân đạo mới;…
    4. Giai đoạn nửa cuối TKỉ XIX

    a. Lịch sử:
    - Thực dân Pháp chính thức xâm lược nước ta.
    => Xã hội phong kiến => Xã hội phong kiến thực dân.
    - Cuộc giao tranh giữa hai luồng văn hoá Đông và Tây, cổ truyền và hiện đại.
    b.Văn học:
    - Chữ quốc ngữ được sử dụng, nhưng văn học chữ Hán và chữ Nôm vẫn là chính.
    - Dòng văn học yêu nước lần đầu tiên được thể hiện dưới âm điệu bi tráng, người nông dân được xuất hiện trong các tác phẩm với những nét đẹp tiêu biểu.
    - Các nhà thơ trào phúng đưa ra những tiếng cười tài năng và tâm huyết trước hiện thực xã hội lố lăng.

    III- Đặc điểm về nội dung

    1. Cảm hứng yêu nước
    :
    - Yêu nước gắn liền lí tưởng trung quân.
    - Nội dung thể hiện: yêu nước là có ý thức tự tôn dân tộc, yêu giống nòi, tinh thần bảo vệ tổ quốc chống kẻ thù xâm lược.
    - Cảm hứng chủ đạo: đủ màu vẻ và cung bậc, buồn vui, giận hờn, thao thức, hùng tráng, bi ai
    - Tác phẩm tiêu biểu: Nam quốc sơn hà, Bình Ngô đại cáo, Bạch Đằng giang phú, Hịch tướng sĩ, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc,...
    2. Cảm hứng nhân đạo:

    - Yêu nước là phương diện cơ bản của nhân đạo, tuy vậy vẫn có đ/điểm riêng
    - Nội dung thể hiện: nguyên tắc đạo lí làm người, khát vọng về hạnh phúc, về quyền sống của con người, tấm lòng cảm thương cho mọi kiếp người đau khổ.
    - Ảnh hưởng: tư tưởng từ bi bác ái đạo Phật, nhân nghĩa của đạo Nho làm tăng tình thương của con người với nhau => Là điều cốt lõi trong quan niệm nhân đạo của nhân dân.

    IV- Mấy đặc điểm lớn về hình thức:

    1. Tính quy phạm và phá vỡ tính quy phạm

    - Quy phạm: Là đặc điểm nổi bật bao trùm văn học trung đại. Sáng tác nghệ thuật theo công thức về nội dung và hình thức:
    + Hình thức: sử dụng thể loại văn học cổ, niêm luật chặt chẽ thống nhất;
    + Công thức: người (ngư, tiều, canh, mục) con vật (long, li, quy, phượng), nam phải có mày râu, nữ phải là cây liễu, yểu điệu…
    + Phép đối: đối đoạn, đối ý, đối âm.
    => Tính quy phạm tạo nên kiểu ước lệ đặc trưng riêng thiên về công thức trừu tượng, nhẹ về tính cá thể cụ thể trong nghệ thuật
    - Phá vỡ: khai thác ngôn ngữ dân gian, sáng tạo ra các thể thơ mới để cho hồn thơ nở hoa kết trái tự nhiên nhiều màu sắc và ngọt dịu hơn, tạo nên khuynh hướng dân chủ hoá văn học thể hiện tinh thần dân tộc mặc dù viết bằng chữ Hán nhưng thể hiện tâm hồn của người Việt. Vận dụng thành thạo chữ Nôm, thể thơ lục bát, song thất lục bát,…
    -ảnh hưởng: chữ viết, thể thơ, thi liệu, văn liệu
    2. Khuynh hướng trang nhã và xu hướng bình dị

    - Đề tài, chủ đề: hướng tới cái cao cả trang trọng hơn cái đời thường bình dị.
    - Nghệ thuật: hướng tới vẻ tao nhã, mĩ lệ hơn vẻ đẹp thô sơ, mộc mạc.
    + Ngôn ngữ: mang tính nghệ thuật, cách diễn đạt trau chuốt, hoa mĩ hơn là thông tục, tự nhiên.
    - Văn học gắn liền với hiện thực, đưa cái trang trọng tao nhã về gần gũi với đời sống hiện thực, tự nhiên và bình dị.
    3. Tiếp thu và dân tộc hoá tinh hoa văn học nước ngoài

    - Tiếp thu tinh hoa văn học Trung Quốc:
    + Ngôn ngữ: dùng chữ Hán để sáng tác;
    + Thể loại: văn vần (thể cổ phong và Đường luật), Văn xuôi: chiếu, biểu, truyền kì, tiểu thuyết,…;
    + Thi liệu: chủ yếu điển cố, điển tích Trung Hoa.
    - Quá trình Việt hoá:
    + Sáng tạo ra chữ Nôm ghi âm tiếng Việt;
    + Việt hoá thơ Đường thành thơ Nôm Đường luật;
    + Sáng tạo nhiều thể thơ dân tộc: lục bát, song thất lục bát,… lấy thi liệu từ đời sống của nhân dân Việt Nam.
    data-ad-format="auto">

Chia sẻ trang này

Từ khóa tìm kiếm:

  1. Khai quat ve van hoc trung dai

    ,
  2. giao an dien tu khai quat van hoc viet nam tu cach mang thang tam nam 1945den het the ki XX

    ,
  3. văn học việt nam từ thế kỉ x đến hết thế kỉ xv

    ,
  4. văn học trung đại việt nam thế kỷ 10 19 lớp 10